مفهوم شناسی ذکر
15 بازدید
مقطع: لیسانس
نقش: راهنما
دانشگاه: علوم ومعارف قرآن
تاریخ دفاع: 1391
چکیده: ذکر درلغت به معنای" یاد کردن"و در اصطلاح ،حالتى است در نفس که بوسیله آن انسان چیزى را که معرفت و شناخت آن را قبلا حاصل کرده است، حفظ مى‏کند. ذکر دو قسم است: حفظ و نگهداری چیزی با قلب یا جریان مطلبی بر زبان. یکی از بحث‌های قرآنی و روایی که از جاذبه عمومی برخوردار است، «ذکر اللّه» است. مصداق بارز ذکر درمیان توده مردم ، ذکر زبانی است ولی متبادر از آن در میان اهل دانش و عالمان ربّانی، اعم از ذکر زبانی، قلبی و جوارحی میباشد. برای اثبات اینکه ذکر اللّه، اتصال به اللّه است، قرینه‌هایی ذکر شده است که یکی از آنها توصیه آیات و روایات بر ذکر کثیر است.اگر ذکر کثیر غیر از اتصال به حق می‌بود، همراه با قید می‌آمد؛ زیرا عمده عبادات و اعمال، حد ویژه‌ای دارند و برای ذکر، حدی‌ معین نشده است، مگر برای ذکر زبانی که حدودی را تعیین کرده‌اند. از بارزترین مصداقهای ذکر زبانی دعا و نیایش میباشد که دارای آداب و شرایطی میباشد و از این جهت دعا نوعی عبادت و بلکه رأس عبادات است و عبادت مقدمه ای برای رسیدن به معرفت الهی است. ذکر و یاد خدا آثار سازنده روحی و اخلاقی فراوانی دارد که یاد متقابل خدا از بنده، روشنی دل، آرامش قلب، ترس از (نافرمانی) خدا، بصیرت، شناخت‏شیطان و بخشش گناهان از جمله آنهاست. همچنین در قرآن کریم، از شیطان، اولاد، اموال، تجارت و تمتع بیش از حد از متاع دنیا و... به عنوان «عوامل غفلت و موانع ذکر» یاد شده است. کلید واژه: ذکر ، یاد خدا ، غفلت ، دعا و نیایش ، قرآن، شیطان